مهارت خودآگاهی: خودآگاهی درک و آگاهی است که هر فرد از خودش دارد، و همچنین یکی از عواملی که باعث می شود انسان زندگی خوب و موفقی داشته باشد، شناختن خود است. شناختن خود و داشتن درکی بهتر از خصوصیات اخلاقی و رفتاری فرد از خودش باعث می شود شخص احساس خوبی نسبت به خود داشته باشد و از هر آنچه که هست راضی و شاد باشد. این مهارت به فرد کمک می کند تا درک بهتری نسبت به خود، خصوصیات، نیازها، خواسته ها، اهداف، نقاط ضعف و قوت، ارزش و هویت و احساسات خود داشته باشد از سوی دیگر بسیاری از تعرضات درونی، ترس ها، اضطراب ها و افکار منفی ناشی از نداشتن خودآگاهی است. تعریف کامل خودآگاهی همانطور که گفتیم خودآگاهی درک و آگاهی است که هر فرد از خودش دارد. در واقع تصویری واضح و شفاف از ارزش ها، نگرش ها، نیازها و اهداف و اولویت هاست. بنابرین خودآگاهی اطلاع داشتن از حس های ورودی و عواطف خود است. این مفهوم بسیار نزدیک به مفهوم خودشناسی است با این تفاوت که خودآگاهی به دانستن افکار و احساسات بر میگردد، در صورتی که خودشناسی به دانستن دلیل این افکار و احساسات اشاره دارد. مطالعات انجام شده ثابت می کند که ضعف در خودآگاهی با بسیاری از بیماری ها و آسیب های روانی اجتماعی همراه است. شایع ترین مشکلات روانی اجتماعی که مرتبط با خودآگاهی ضعیف است شامل: افسردگی، احساس حقارت، اعتماد به نفس پایین و مشکلات ارتباطی اشاره کرد. از این رو کسب مهارت خود آگاهی برای پیشگیری از انواع مشکلات فوق بسیار مهم است . همچنین خود آگاهی یکی از مهارت های اساسی برای پرورش تاب آوری به حساب می آید. ویژگی های افرادی که خودشان را می شناسند افرادی که از خودآگاهی بالایی برخوردار بوده و خودشان را به خوبی می شناسند معمولاً دارای ویژگی های مشترکی هستند که به چند مورد آن در زیر اشاره شده است. آیا شما از این ویژگی ها برخوردار هستید؟
  • خصوصیات مثبت و توانایی و استعداد های خود را می شناسند و به آن ها افتخار می کنند.
  • خصوصیات منفی و نقاط ضعف خود را می شناسند ، می پذیرند و در جهت اصلاح آن ها تلاش می کنند.
  • موفقیت ها و شکست های خود را می شناسند، به موفقیت هایشان افتخار می کنند و از شکست هایشان درس می گیرند.
  • به خود و دیگران احترام می گذارند.
  • برای رسیدن به اهداف خود تلاش می کنند .
  • مسئولیت اعمال و رفتار خود را می پذیرند .

اهمیت مهارت خودآگاهی

با استفاده از مهارت خودآگاهی می توانید احساسات خود را شناسایی کنید، از آن ها آگاه شده و این احساسات را کنترل کنید. ناتوانی در کنترل احساسات می تواند به بزهکاری، اعتیاد، خشونت، درگیری با دیگران، بد رفتاری و خشونت با دیگران و به خصوص با کودکان و نوجوانان بیانجامد. علاوه بر این، می توانید بر نقاط ضعف و نقاط قوت خود آگاه شده و با تکیه بر نقاط قوت، نقاط ضعف خود را کاهش دهید. آگاهی از نقاط ضعف باعث می شود که فرد با استفاده از این آگاهی بتواند تسلط بیشتری بر خود داشته باشد. از سوی دیگر، خودآگاهی کمک می کند از نیازهای خود آگاه شوید و از مسیرهای سالم به رفع نیاز های خود بپردازید. با شناخت نیاز های خود می توانید راه و روش بهتری برای مقابله با نیاز های خود بیابید. در ارتباط با اهمیت مهارت خودآگاهی، لازم است بدانید با برخورداری از این مهارت می توانید از ملاک های ارزشمندی خویش آگاه شده و ارزش خود را در زندگی بیابید. به این ترتیب، از دنبال کردن ارزش های کاذب خودداری نموده و به رضایت و آرامش بیشتری زندگی خود را طی کنید. فرایند هویت یابی خود را به طور سالمی به انجام برسانید. دست یابی و کسب یک هویت سالم باعث می شود زندگی بزرگ سالی بر پایه های قوی و محکمی بنا شود. همچنین، می توانید اهداف واقع بینانه ای برای زندگی خود تعیین کنید و به این ترتیب از دنبال کردن اهداف بسیار ایده آل، تخیلی و کمال گرایانه دوری گزینید تنظیم اهداف غیر واقع بینانه باعث بزهکاری، ناکامی، خشم و خشونت، خودکشی ، بی بند و باری و نظایر آن می شود.

انواع خودآگاهی

خود فیزیکی خود فیزیکی به تصوری که هر کس از ظاهر خود دارد اطلاق می‌ شود. فرد ممکن است بر اثر عدم درک صحیح از تصویر واقعی بدن خود دچار بد ریخت انگاری شود. همین عدم درک واقعیت فرد را به سمت عمل ‌های جراحی زیبایی می‌کشاند. خود جنسیتی از انواع خودآگاهی به برداشتی که هر فرد از تمایلات و هویت جنسی خود دارد گفته می ‌شود. اگر این برداشت با واقعیت منطبق نباشد، فرد دچار تعارض در هویت جنسی می‌ شود. خود تاریک این بخش از خود در برگیرنده اسرار درونی فرد است، همان چیزهایی که دوست ندارد دیگران راجع به او بدانند و برای پنهان کردنشان وقت و انرژی زیادی را صرف می‌ کند. خود واقعی درونی ‌ترین بخش وجود انسان خود واقعی است. هر کسی برای شناخت خود واقعی نیاز به کاوش و تفکر دارد. خود معنوی از انواع خودآگاهی این خود به باورهای معنوی فرد ارتباط دارد و تصویری است که شخص از اعتقاداتش دارد. شکاف در خود معنوی باعث تعارضات شدید درونی می‌ شود، به طوری‌ که شخص مدام با خودش بر سر ارزش ‌هایش در جنگ است. خود آرمانی خود آرمانی همان خودی است که فرد خواهان رسیدن به آن است. تصویری مطلوب که شخص در ذهن خود می‌ سازد و دوست دارد که آن باشد. خود اجتماعی از انواع خودآگاهی این خود به تصویری که فرد از جایگاه اجتماعی خود دارد بر می ‌گردد. در آخر اگر از مهارت خودآگاهی برخوردار هستید به این معنی است که درک دقیقی از شخصیت و نقاط قوت و ضعف خود و همچنین افکار و احساساتتان دارید. در این صورت ، بهتر می توانید دیگران را درک کرده و روابط بهتری با آن ها داشته باشید. اما اگر احساس می کنید در این مهارت دچار ضعف هایی هستید نگران نباشید. ما در ادامه آموزش چگونگی رسیدن به خودآگاهی قرار داده ایم.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

1 + 3 =