تست شخصیت شناسی ازدواج

هم در خودشناسی هم در عشق

 

 شخصیت شناسی و شخصیت پروری معنوی ترین کار دنیاست.

شخصیت یعنی الگوهای نسبتاً پایدار فکری، هیجانی و رفتاری که در طول زمان تمایل به ماندگاری دارند و عکس‌العمل‌های فرد را قابل پیش بینی می‌سازند. بگذارید تعریف را با مثالی باز و شفاف سازم. فرض کنید خانم پروین، ۵۰ ساله معمولاً افکار منفیِ(من نمی‌توانم ، از من دیگر گذشته ، تمام زندگی ام تباه شد) را در سر می پروراند و مدام به این نشخوارهای فکری مبتلا است. پروین در نتیجه ی همین افکار سمی، هیجان های منفی (اندوه ، حسرت، یاس و غم) مهمی را نیز در طول روز تجربه می کند . و آشکار است که وقتی ذهنمان پر از افکار غیر سازنده و وجودمان سرشار ازحس های منفی باشد، رفتارهایمان نیز این ها خواهند بود: (پر خوابی یا بی خوابی، پر اشتهایی یا کم اشتهایی، پرخاش به دیگران، تحریک پذیری و…). در تعریفی که از شخصیت ارائه شد علاوه بر سه عنصر فکر، حس و رفتار به دو عنوان اصلی نیز گوشه زدیم : یکی اینکه شخصیت نسبتاً پایدار است و تمایل به ماندگاری دارد (یعنی حالا حالاها عوض نمی‌شود )و دوم آنکه وقتی شخصیت کسی (یا خودت) را بشناسی می‌توانی ،حدس بزنی که این شخص در شرایط مختلف (مثلاً بحران طلاق، فشارهای دوران عقد، بی‌پولی ،فشارهای خانواده همسر و ….)چطور رفتار خواهد کرد. یعنی پیش بینی رفتارهای افراد بر اساس منش آنها.

 

 

چرا شخصی تمایل به دیرپایی و ماندگاری دارد؟ چون هر کدام از ما هنگام تولد با ژن ها و مزاج هایی به دنیا می آئیم که در درون خودشان ویژگی‌ها و خصیصه های شخصیت مان را پنهان کرده‌اند .به این معنا که خصوصیات مهم شخصیت (همانند درون گرایی /برون گرایی، همانند جسارت/ احتیاط ،روان رنجورخویی/ خوشبینی) تا اندازه ی قابل توجهی ژنتیکی هستند. لازم است بدانید هر خصیصه ی روانی حدود پنجاه درصد در ژنهای هر شخص نهفته است اما پنجاه درصد باقی مانده را محیط (خانواده، مدرسه، همگروهان،…..)می توانند که یا بارور کنند یا کمرنگ. بنابراین به دلیل اینکه پنجاه درصد شخصیت ژنتیکی و پنجاه درصد (حدوداً) آن اکتسابی است و از محیط یادگیری می‌شود، جای امیدواری است. چرا؟ چون همانطور که بعضی ویژگی ها را در محیط یاد می‌گیریم، می‌توانیم در محیط نیز آنها را یادگیری زدایی کنیم و کنار بگذاریمشان

نهایتاً اینکه با وجودی که بخش مهمی از شخصیت ریشه های ژنتیکی دارد، اما بخش قابل توجهی از آن نیز قابلیت یادگیری در محیط و البته تغییر و اصلاح شدن در روابط را داراست. پس همانطور که شخصیت ما یک بار در خانواده هسته ای( پدر و مادرمان) شکل گرفته است، همه ی ما این شانس را داریم که در روابط عاشقانه (خانواده ی دوم مان) ،شخصیت خویش را آنطور که شایسته است بسازیم.

 

وقتی دوره های زوج درمانی با حضور زنان و مردان سرزمینم را برگزار می‌کنم،  معمولاً اولین سوال آنها این است: بعد از اینکه جرات به خرج دهم و نقطه ضعف های شخصیتم را پیدا کنم، آیا واقعا می توانم آن را تغییر دهم؟ یا اینکه فقط باید یک برچسب منفی به خودم بزنم و بعد یک عمر بار خودم را با شرمندگی به دوش بکشم؟

 

واقعیت این است که وقتی بحث شخصیت شناسی و شخصیت درمانی مطرح می‌شود ، بسیاری می ترسند و عطای آن را به لقایش می بخشند. این افراد خود آگاهی را مانند یک تونل تاریک در نظر می‌گیرند که قرار است در آن گم شوند و رنج بسیار تحمل کنند. اینطور نیست، خودآگاهی و شخصیت شناسی، تونلی است که ابتدای راه بسته به نظر می‌رسد اما هر قدمی که در آن پیشروی کنی، می توانی انتهای تونل را ببینی؛ چون انتهای تونل دروازه خیره‌کننده‌ای به سوی نور و روشنی است. این دروازه را درختان شاداب و سرسبز رشد احاطه کرده اند. و کافی است ،بله کافی است آدمها جرأت کنند و قدم‌های اول را بردارند؛ آنگاه رشد و تجربه ی نور درونی احساسی فوق العاده ای شبیه پرواز را برایشان به ارمغان می‌آورد. و یقین کنید. یقین کنید کسی که پرواز را حتی فقط یک بار تجربه کند دیگر به خزیدن تن نخواهد داد. وقتی فقط یک بار الگوهای قدیمی فکر، احساس و رفتارتان را آگاهانه بشکنید و طوری حرف بزنید یا رفتار کنید که هرگز نکرده بودید، حس پرواز را تجربه خواهید کرد.

 

منظورم از شکستن الگوهای شخصیتی قدیم ساده است. با مثال آن را برایتان باز می کنم فرض کنید شما همیشه وقتی سهواً چیزی را می شکسته اید در درون به شدت خودتان را سرزنش می کردید .مثلاً وقتی لیوانی از دست تان می افتاد و میشکست به خودتان ناسزا می گفتید و زیر لب تکرار می‌کردید که: ای بی عرضه! حواست را جمع کن دیگه.” حالا اما یکبار دیگر لیوان از دستتان می‌افتدو خورد می شود. ولی چون شما به الگوهای فکری، حسی و رفتاری تان نسبتاً آگاه شده اید و شیوه ی عوض کردن آن را هم فرا گرفته اید، این بار حرف متفاوتی به خودتان می زنید:”این لیوان شکست تا لیوان خاص تر وبهتری را برای آشپزخانه ام تهیه کنم.”می بینید؟همین خودگویی ساده ی درونی وقتی درباره ی ماجراهای زندگی تان عوض شود. بلافاصله احساس های مثبت مثل شادی، انگیزش برای تحرک و ….. نیز بیدار خواهد شد . شخصیت شناسی یک علم است؛ که می توانید_ و باید که_ یاد بگیرید و آن را در زندگی فردی، عشقی و حرفه ای تان استفاده کنید. پس عشق را جایگاهی دانستیم که در آن شخصیت شناسی و شخصیت درمانی کنیم.

 

منظورم از شخصیت درمانی این نیست که شما یا هر آگاهی جویی که علم شخصیت را با هدف رشد و تغییر یاد میگیرد بیمار است و به درمان نیاز دارد. خیر.منظورم از شخصیت درمانی، ایجاد تغییرات آگاهانه در فکرها و حس ها و رفتارهای شماست. عشق جایگاهی است برای تحول و رشد شخصیت.

دانستیم که شخصیت هر کس را بشناسی می توانی رفتارهایش را به طور نسبی پیش‌بینی کنی. خوب این علم چطور می‌تواند کمک کند تا شما بتوانید رفتارهای همسرتان _مخصوصاً پرخطرترین ها :مثل خیانت، خشم های خطرناک ،پناه بردن به الکل یا…… _ را پیش‌بینی و در نتیجه از بروز آنها جلوگیری کنید؟ آیا این امکان واقعا وجود دارد ؟البته.

حالا می توانم با شما به عنوان کسی که پیش زمینه ای درباره ی شخصیت سازی در اختیار دارد صحبت کنم. شخصیت شناسی یک علم است؛ علمی که نظریه های گوناگون و متعاقباً نظریه شناس های گوناگونی در این باره زندگی  خود شان را وقف کرده‌اند. یونگ یک شخصیت شناخته و شخصیت درمانگر است؛ فروید یک  شخصیت شناسی و شخصیت درمانگر است؛اریک برن یک شخصیت شناس و شخصیت درمانگر است. که خب البته هر کدام شخصیت را بر اساس و طبقه بندی مخصوص به خودشان تعریف و درمان می کنند. مثلاً یونگ معتقد است هر انسانی چهار بخش اصلی در شخصیت خودش دارد:  هیجان/ فکر /رفتار/ شهود و البته او یک الگوی زنانه نیز معرفی کرده است :آفرودیت، هرا، آرتمیس و…..

 

از طرف دیگر فروید معققد است شخصیت سه قسمت دارد :نهاد، خود و فراخود و تحول شخصیت را بر این اساس آموزش می‌دهد.اریک برن هم اسامی فرویدرا به زبانی دیگربه کودک، بالغ و والد تقسیم و طبقه‌بندی کرده و از طریق این طبقه بندی به تحول و درمان شخصیت ها پرداخته است .

 

درباره تیپ شناسی و شخصیت درمانی قبل از ازدواج باید بگویم که آزمون های شخصیت شناسی استاندارد و معتبر فراوانی در دسترس است. یکی از آن ها آزمون mmpi و یکی دیگر از آنها آزمون رنگ های انرژیکِ هارتمن است. شما می توانید با انتخاب یکی از آنها_ البته زیر نظر یک متخصص حرفه ای و نه تاجر مأب _هم الگوهای شخصیت خودتان (نقاط توانایی و ضعف تان) را بشناسید و هم الگوهای منش همسرتان را.وبعد چه می شود؟ می توانید هر دو در کنار هم روی نقاط آسیب پذیری همدیگر کار کنیدو باهم عوض شوید. و این دقیقا کاری است که اکثر زوج ها برعکس آن را انجام می دهند: همانطور که در دوره جامعه عشق آگاهی ام (با عنوان دولت عشق) گفته ام: تا وقتی شخصیت خود و همسرتان را نشناسید ،یک عمر ناآگاهانه به جای کمک کردن به همدیگر، بر نقاط آسیب‌پذیری همسرتان لگد می زنید و این لگد زدنِ دائمی و البته ناآگاهانه شما و همسرتان را از هم دور می‌کند. این که ما با هم تفاهم داریم واقعاً و حقیقتاً یک شعاراست تا وقتی که شخصیت همدیگر را نشناخته باشید؛ یک توهم است؛ یک فریب بزرگ است.

 

 حالا شما بگویید که چطور ممکن است ندانید همسرتان بر اساس چه الگوهای شخصیتی فکر ،احساس و رفتار می کند و آن وقت بتوانید او را درک کنید ؟ چطور می توان موجودی را درک کرد در حالی که از حال واقعی اش خبر نداری؟ شخصیت همسرتان را باید بشناسید تا بدانید در ذهن او چه می گذرد. که اگر ندانید ، یک عمر فقط درباره افکار، احساسات و رفتارهایش حدس خواهید زد. و خوب البته وقتی حدس میزنید، یعنی دارید ریسک می کنید. دقیقا به همین دلیل است که همسرتان دارد تلویزیون تماشا می‌کند و غرق تصمیم‌گیری در مورد شرایط کاری اش شده و شما فکر می‌کنید او به یک زن دیگر فکر می‌کند که اصلا حواسش به شما نیست.

 

بحث را با  اهمیت شخصیت شناسی و شخصیت درمانی پیش از ازدواج از دیدگاه هارتمن ادامه می‌دهم:  او معتقد است شخصیت غالب هر انسان رنگی دارد آبی( منظم و منطقی)، قرمز (قدرت و رهبری)، زرد (لذت و سرزندگی)، سپید( آرامش و صلح). وقتی شما بدانید که همسرتان رنگ غالب شخصیت اش  زرد است، دیگر به لذت جویی های کوچک و بزرگی که هر روز نیاز _ تکرار می‌کنم نیاز _دارد که انجام دهید گیر نمی کنید. سعی نمی‌کنید جلوی ریزه خواری های دائمی روزانه که به اوحس  لذت می دهد و یا شوخ طبعی های گاه افراطی اش را بگیرید. می دانید چرا؟ چون آگاهید که این نیاز به لذت و تفریح را  در ژن هایش با خود به این دنیا آورده و می دانید و یاد گرفته اید که اگر لذت را از  رنگ زرد بگیرید در واقع دارید او را نابود می‌کنید.

 

وقت شخصیت شناسی یاد می گیرید، با توانایی درک نیازها ، خواسته ها، انگیزه های اصلی و حتی ترس های روانی پنهان شده در هر تیپ به درک درستی از همسرتان دست می یابید و به جای یک عمر حرص خوردن درباره ی شخصیت کسی که دوستش دارید، اول وی را می پذیرید و درک می کنید و بعد برای تحول شخصیت او و متعادل کردنِ وجودش فکر می کنید و روش های سازنده به کار می‌برید. وقتی بخواهید از یک کودک شیشه شیرش را بگیرید باید ابتدا به او شکلات دهید درست است؟ اما شما از کجا باید بدانید شکلات همسرتان واقعاً چیست؟ و اینکه تا کجا و چقدر واقعا ممکن است که بتوانید شیشه شیرش را از او جدا کنید؟ پاسخ این  دو سوال را در علم تیم شناسی شخصیت خواهید یافت.

 

عشق محلی ست برای شناخت عمیق شما از خودتان و کسی که دوستش دارید و سپس عبور از تونل در ابتدای تاریک که به نور خواهد رسید. شخصیت شناسی و شخصیت پروری معنوی ترین کار دنیاست‌.


 

زیرنویس

۱)گروه درمانی جامع دکتر بیتا حسینی، شخصیت شناسی و شخصیت درمانی هارتمن_ شخصیت شناسی و شخصیت درمانی طرحواره محور_ شخصیت شناسی و شخصیت درمانی بر اساس طبقه‌بندی انجمن روانپزشکی آمریکا.

 

2)کتاب های تیپ شناسی شخصیت در نظام های روان درمانی و مبانی شخصیت (نویسنده،نویسنده)

 

۳) درس و محصول ترسیم نیمرخ شخصیت شما( فیلم و صوت آموزشی)

عضو خبرنامه شوید
عضو خبرنامه شوید
دریافت جدیدترین مقالات در حوزه روابط و زندگی
اطلاعات شما نزد سایت دکتر بیتا حسینی محفوظ می ماند .

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.